Als we aan de thee zitten, kletst ze honderduit met de kinderen, haar achterkleinkinderen. Ik kijk ernaar en denk tegelijk: hoe zou zij alles geregeld hebben voor als het einde nabij is.
Op datzelfde moment schrik ik van mijn eigen gedachte. Als ik iemand niet wil verliezen, dan is zij het wel.
Gek eigenlijk. Juist vanuit mijn vak proberen we mensen te laten praten over de dood. Na te denken over hun wensen, en alles goed te regelen voor de nabestaanden. Maar dichtbij is het toch anders, merk ik.
We doen een potje Rummikub, we eten een broodje en we genieten van elkaars aanwezigheid. Maar die gedachte van bij de thee laat me niet los.
Het zwaaien voor het raam
Aan het einde van de middag nemen we afscheid. Eerst staat ze te zwaaien voor het keukenraam, dan snel naar het grote raam in de woonkamer. De kinderen blazen handkusjes toe en ik zwaai.
Dag oma, tot snel.
Tot snel is een ding dat zeker is. Want met dat beeld op mijn netvlies, mijn oma, mijn heldin, zwaaiend voor het raam, besef ik me opeens dat het als je zevenentachtig bent ook zomaar de laatste keer kan zijn dat je samen vreselijk hebt gelachen.
Wat ik mezelf voorneem
Blijven stimuleren dat de dood bespreekbaar wordt. In je eigen omgeving, aan je eigen keukentafel. Kijk eens naar je uitvaartverzekering. Denk eens na over wat je wensen zijn.
En voor mij en mijn oma laat ik het nog even op zijn beloop. Mijn oma krijgen ze immers niet klein, althans in mijn naïviteit. Al ben ik zevenendertig en zij zevenentachtig: ik ben haar eerste kleinkind en zij mijn liefste oma. Daar komt zelfs de dood nooit tussen, hoop ik.
Een wensenboekje helpt daarbij. Niet omdat het de vragen makkelijker maakt, maar omdat er dan iets op tafel ligt waar je samen in kunt bladeren.
Vraag het wensenboekje aan